ΟΓΚΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

Οι όγκοι στην περιοχή του εγκεφάλου, είναι ουσιαστικά μάζες – διαφόρων μεγεθών και σύστασης - που αναπτύσσονται εντός της κρανιακής κοιλότητας.  

 

Oι όγκοι του εγκεφάλου διακρίνονται:

1. Ανάλογα με τη συμπεριφορά τους σε:                                                                                                                                                                                                                      

  • καλοήθεις, οι οποίοι αναπτύσσονται με αργή συνήθως ταχύτητα και
  • κακοήθεις , οι οποίοι αναπτύσσονται συνήθως γρήγορα, συμπιέζουν ή διηθούν γειτονικούς ιστούς εντείνοντας την όποια βλάβη / σύμπτωμα.

2. Ανάλογα με την προέλευσή τους σε:

  • πρωτοπαθείς – δηλαδή όγκοι που προέρχονται από υφιστάμενες εντός της κρανιακής κοιλότητας δομές (εγκέφαλο, περιβλήμα / μήνιγγες) και 
  • δευτεροπαθείς ή μεταστατικοί – δηλαδή όγκοι που προέρχονται από την μετάσταση όγκων από άλλα σημεία του σώματος.

3. Ανάλογα με τη θέση τους σε:

  • Υπερσκηνίδιους - εντοπίζονται στο επάνω μέρος της κρανιακής κοιλότητας
  • Υποσκηνίδιους - εντοπίζονται στο κατώτερο μέρος του εγκεφάλου
  • Ενδοκοιλιακούς - εντοπίζονται στο κοιλιακό σύστημα του εγκεφάλου
  • Υπόφυσης - εξορμώνται από τον αδένα της υπόφυσης 
  • Βάσης κρανίου -εξορμώνται από δομές που βρίσκονται στην βάση της κρανιακής κοιλότητας, κάτω από τον εγκέφαλο

Χαρακτηριστικά όπως το μέγεθος, η ανατομική θέση και η ταχύτητα ανάπτυξης του όγκου καθορίζουν το είδος των συμπτωμάτων που θα προκληθούν όσο και την τελική θεραπευτική αντιμετώπιση.

Συνήθως, τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν: 

  • Έντονη κεφαλαλγία που επιμένει παρά την χρήση αναλητικών
  • Προβλήματα όρασης( θάμβος, διπλωπία)
  • Δυσχέρεια ομιλίας
  • Βαρηκοϊα ή κώφωση
  • Ζάλη
  • Αστάθεια στάσης και βάδισης
  • Εμετοί
  • Διαταραχές αισθητικότητας
  • Διαταραχές κίνησης
  • Σύγχυση, δυσκολίες συγκέντρωσης.
  • Αλλαγές στη συμπεριφορά.
  • Επιληπτικές κρίσεις
  • Πάρεση κρανιακών νεύρων
  • Μυϊκή αδυναμία ενός άκρου ή μιας πλευράς

 

Διαγνωστική προσέγγιση 

Ακρογωνιαίο λίθο στην εμπεριστατωμένη διαγνωστική προσέγγιση του ασθενούς αποτελεί η λεπτομερής νευρολογική εξέταση.Η αλματώδης εξέλιξη στην διαγνωστική τεχνολογία μας δίδει την δυνατότητα με πλήθος σύγχρονων διαγνωστικών εργαλείων, να είμαστε εξαιρετικά κοντά με υψηλό ποσοστό ακρίβειας προεγχειρητικά στην διάγνωση. Με βάση τις ενδείξεις  θα συστηθεί πιθανότατα κάποια από τις ακόλουθες εξετάσεις:

  • Αξονική τομογραφία (CT)
  • Αξονική αγγειογραφία (CT Angiography)
  • Μαγνητική τομογραφία (MRI)
  • Μαγνητική φασματοσκοπία (NMR Spectroscopy)
  • Μαγνητική αγγειογραφία (MRA)
  • Ψηφιακή αγγειογραφία εγκεφάλου (DSA)
  • Μαγνητική δεσμιδογραφία (Magnetic Tractography)
  • Λειτουργική Μαγνητική Τομογραφία (Functional MRI)
  • Ποζιτρονική Αξονική Τομογραφία (PET SCAN)

Παρά την ακρίβεια όμως των παρακλινικών εξετάσεων,  η οριστική διάγνωση τίθεται μόνο μετά λήψη δείγματος, δηλαδή βιοψία,  από τον όγκο και την ιστοπαθολογική ανάλυση αυτού. Η λήψη  του δείγματος πραγματοποιείται είτε με απλή βιοψία είτε κατά τη διάρκεια της χειρουργικής αφαίρεσης του όγκου.

Οι όγκοι του εγκεφάλου διαχωρίζονται όπως αναφέρθηκε με βάση τις κλινικές απεικονιστικές, και  ιστοπαθολογικές ιδιότητές τους.

 

Πρωτοπαθείς όγκοι εγκεφάλου

Ανάλογα με το είδος των κυττάρων από τα οποία εξορμώνται οι πιο συνήθεις τύποι είναι οι ακόλουθοι:

  • γλοιώμα- όγκος που εξορμάται από τα γλοιακά κύτταρα του εγκεφάλου και ανάλογα με την προέλευση και τον βαθμό κακοήθειας διακρίνονται σε αστροκυττώμα, ολιγοδενδρογλοιώμα, επενδυμώμα, γλοιβλαστώμα, μυελοβλάστωμα. Αποτελούν το 50% των όγκων  του εγκεφάλου
  • μηνιγγιώμα- όγκος που εξορμάται από κύτταρα της αραχνοειδούς μήνιγγας, η οποία αποτελεί το ενδιάμεσο περίβλημα του εγκεφάλου. Αποτελούν το 20% των όγκων του εγκεφάλου.
  • αδενώμα υπόφυσης - ογκος που εξορμάται από τον αδένα της υπόφυσης. Αποτελούν το 8% των όγκων του εγκεφάλου.
  • ακουστικό νευρινώμα - όγκος που εξορμάται από το αιθουσαίο νεύρο (VIII εγκεφαλική συζυγία). Αποτελούν το 4% των όγκων του εγκεφάλου.

 

Δευτεροπαθείς όγκοι εγκεφάλου

Είναι οι όγκοι που προέρχονται από την μετανάστευση καρκινικών  κυττάρων από άλλα σημεία του σώματος όπου υπάρχει κακοήθεια.Η πιο συχνή μορφή μετάστασης είναι από καρκίνο του πνεύμονα, καρκίνο του μαστού, μελάνωμα του δέρματος και καρκίνο του νεφρού.

Γενικά, ένας ασθενής με καρκίνο έχει 15-30% πιθανότητα εμφάνισης μετάστασης στην περιοχή του εγκεφάλου. Συνήθως οι μεταστατικοί όγκοι εγκεφάλου, εμφανίζονται στα εγκεφαλικά ημισφαίρια ή στην παρεγκεφαλίδα.